کته شمشیر علیا
روستای با توانمندی های منحصر به فرد کته شمشیرعلیا
🟡به قلم: دانشور ارجمند استادحسن صادقی یونسی
پژوهشگر و مدرس جغرافیا_ مدیریت گردشگری(مرکز توانمند سازی ایثارگران شهرستان فریمان)
بجز توانمندی های در بخش خدمات، گردشگری ؛ زراعی و دامداری و استعداد کشاورزی و سایر موارد
وجود معادن روباز شن و ماسه ....نیز قابل توجه هستند اما با تمرکز بیشتر
و با توجه به شهرک های صنعتی و جایگاه تولید سیمان و نیاز کشور به دارو و لاستیک و ... توجه همه به کلسیت های روستای کته شمشیر جلب می گردد.
نام کلسیت که به معنای آهک سوزان است از کلمه لاتین کالکس (calx)گرفته شده است . محل پیدایش کلسیت بدین شکل است که می توان گفت حتی شاید اسکلت بدن موجودات زنده ممکن است کلسیتی باشد و نکته قابل توجه اینجاست که بیشتر کلسیت ها را می توان در بستر دریاها یافت .بهتر است که بدانید سنگ آهک و مرمر تنها از کلسیت ها ساخته شده اند. در کشور ما ایران نیز می توان در جاها و شهر های مختلف این ماده را یافت
از جمله در شهرستان فریمان(بخش قلندرآباد)روستای تاریخی و گوهر خیز کته شمشیر علیا که علاوه بر منابع انسانی فرهیخته و اندیشمند امتیاز فراوان دیگری نیز دارد.مرحوم استاد دکتر زمردیان اعتقاد داشت "اونیکس"در مجاورت روستا وجود دارد....که دربررسیهای بعدی به آن خواهیم پرداخت.
🌍کلسیت به صورت سنگ آهک در صنایع سیمان و کارخانجات آهک پزی به مقدار زیاد مصرف دارد. در صنایع شیمیایی مانند کارخانه قند، برای تصفیه و جداسازی ترکیبات فسفاتی و اسیدهای آلی، در صنایع نفت برای خنثی کردن ترکیبات آلی، سولفیدها و بی اثر ساختن گاز انیدرید سو لفوره و تهیه گریس ویژه بکار می رود. در کارخانههای ذوب فلزات، به عنوان کمک ذوب، در صنایع رنگ به عنوان پرکننده و نیز در صنایع چرم ، برای جدا کردن مو و پشم استفاده میشود. همچنین به صورت پودر مل در نقاشی و نیز در خمیردندان ، لاک شیمیایی ، عطر و لاستیک سازی مصرف میشود. در صنایع ساختمانی به عنوان سنگ نما به نام مرمریت یا تراورتن، سنگ چینی، مرمر و نیز در بتن به صورت سنگدانه مصرف میشود. انواع شفاف آن به نام اسپات دیسلند قبلا در ساخت وسایل نوری، از جمله نیکل، برای تولید نور پلاریزه به کار میرفت. اما امروزه به جای آن از صفحات پلاروید استفاده میشود.
این کانی غیرقابل گدازش است و قطعات آن به راحتی در اسیدکلریدریک رقیق می جوشند. می توان آن را باسختی مشخص3،رخ رمبوهدری، رنگ روشن و جلای شیشه ای تشخیص داد. برای تشخیص آن ازدولومیت ازعدم تاثیراسید کلریدریک رقیق بر دولومیت استفاده می شود.
(دولومیت پودر شده بااسید می جوشد) برای تشخیص آن از آراگونیت ازسختی و رخ رمبو هدری کلسیت استفاده می شود.
بیشترین مصرف آهک درتولید سیمان است. نوعی از سیمان که بنام پرتلندنامیده می شود. ترکیبی از 75درصد کربنات کلسیم و بقیه آن اساسا ازسنگ های سیلسی و آلومینیم دار است مقدار زیادی از آهک به عنوان کمک ذوب درذوب کانی های فلزی بکار می رود به عنوان اجزای بتون ها و آسفالت جاده ها بکارمی رود، سنگ آهک دانه ریز برای چاپ سنگی بکار می رود و در صنایع ساختمانی کلسیت هم بعنوان سنگ های ساختمانی و هم بعنوان سنگ های زینتی درنمای خارجی ساختمان بکارگرفته می شود.
🟣مصرف آهک کته شمشیر علیا برای کارخانه قند
استفاده از آهک در تولید قند در گذشته نچندان دور در فریمان مرسوم بوده است واستفاده از آهک در روند تولید قند... همچنین سبب جلوگیری از تخریب ساکاروز در گلوکوز و فروکتوز می گردد. در نهایت و پس از استفاده از محلول آهک هیدراته ، باید آن را از قند جداسازی نمود. برای این منظور ، شربت قند را تا دمای جوش حرارت می دهند.
متاسفانه در حال حاضر علیرغم تلاش دهیار محترم روستا، این پهنه که توانایی اشتغال زایی و درآمدزایی فراوانی دارد ...بلا استفاده است.
